لیکوییدیتی ماینینگ فرآیندی است که در آن کاربران، ارزهای دیجیتال خود را در استخرهای نقدینگی (Liquidity Pools) قرار میدهند و متناسب با سهمی که در آن استخر دارند، پاداش دریافت میکنند.
این روش یکی از استراتژیهای رایج در حوزه امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) محسوب میشود و به کاربران اجازه میدهد بدون فروش داراییهای خود، از آنها درآمد کسب کنند.
برای درک بهتر لیکوییدیتی ماینینگ، لازم است با مفاهیمی مانند صرافیهای غیرمتمرکز (DEX) و بازارسازهای خودکار (AMM) آشنا باشیم.
نقدینگی (Liquidity) در ارز دیجیتال چیست؟
در دنیای ارزهای دیجیتال، نقدینگی به این معناست که یک کوین یا توکن تا چه اندازه میتواند بهراحتی و بدون تأثیر قابل توجه بر قیمت خرید یا فروخته شود.
-
نقدینگی بالا یعنی خریداران و فروشندگان زیادی در بازار حضور دارند و معاملات سریع انجام میشود.
-
نقدینگی پایین یعنی تعداد معاملات کم است و سفارشهای بزرگ میتوانند قیمت دارایی را بهشدت تغییر دهند.
به همین دلیل، داراییهایی که نقدینگی بالاتری دارند معمولاً کمریسکتر و جذابتر هستند.
صرافیهای غیرمتمرکز (DEX) و بازارسازهای خودکار (AMM)
صرافی غیرمتمرکز (DEX) چیست؟
صرافیهای غیرمتمرکز بهصورت خودکار و با استفاده از قراردادهای هوشمند فعالیت میکنند و توسط هیچ نهاد مرکزی کنترل نمیشوند. این صرافیها جایگزینی برای صرافیهای متمرکز هستند و محیطی شفافتر و غیرمتمرکزتر فراهم میکنند.
با این حال، در ابتدای کار، بسیاری از DEXها با مشکل کمبود نقدینگی مواجه بودند و انجام معاملات بزرگ بهسختی امکانپذیر بود.
بازارساز خودکار (AMM) چیست؟
این مشکل با ظهور بازارسازهای خودکار (AMM) تا حد زیادی برطرف شد.
AMMها بهجای استفاده از دفتر سفارش (Order Book)، از استخرهای نقدینگی استفاده میکنند. این استخرها قراردادهای هوشمندی هستند که جفتارزهای دیجیتال را در خود نگه میدارند.
وقتی کاربری بخواهد یک دارایی را با دارایی دیگر مبادله کند، مبلغ موردنظر مستقیماً از استخر برداشت میشود و معامله بهصورت آنی انجام میگیرد.
نقش تأمینکنندگان نقدینگی (Liquidity Providers)
داراییهایی که در استخرهای نقدینگی قرار دارند، توسط کاربرانی تأمین میشوند که مالک آن ارزها هستند. به این افراد تأمینکنندگان نقدینگی یا Liquidity Providers گفته میشود.
این کاربران:
-
ارزهای دیجیتال خود را به استخر نقدینگی واریز میکنند
-
در ازای آن، بخشی از کارمزد معاملات و گاهی توکنهای پاداش دریافت میکنند
همین فرآیند تأمین دارایی برای استخر و دریافت پاداش، لیکوییدیتی ماینینگ نام دارد.
مزایا و ریسکهای لیکوییدیتی ماینینگ
لیکوییدیتی ماینینگ به دارندگان ارز دیجیتال این امکان را میدهد که از داراییهای خود درآمد غیرفعال کسب کنند. با این حال، مانند هر فعالیت مالی دیگری، مزایا و ریسکهای خاص خود را دارد.
مزایا
-
دریافت پاداش از کارمزد معاملات
-
دریافت توکنهای تشویقی
-
استفاده بهینه از داراییهای دیجیتال بدون فروش آنها
ریسکها
-
ضرر ناپایدار (Impermanent Loss): در برخی شرایط، ارزش داراییهای سپردهشده ممکن است نسبت به نگهداری آنها خارج از استخر کاهش یابد
-
نوسانات شدید بازار
-
ریسکهای فنی قراردادهای هوشمند
به همین دلیل، قبل از ورود به لیکوییدیتی ماینینگ، لازم است کاربران درک کاملی از سازوکار، ریسکها و شرایط بازار داشته باشند.
جمعبندی
لیکوییدیتی ماینینگ یکی از مهمترین روشهای کسب درآمد در دنیای دیفای است که با تأمین نقدینگی برای صرافیهای غیرمتمرکز انجام میشود. اگرچه این روش میتواند سودآور باشد، اما آگاهی از ریسکهای آن برای تصمیمگیری درست کاملاً ضروری است.