DeFi مخفف عبارت Decentralized Finance به معنای «امور مالی غیرمتمرکز» است. دیفای در واقع یک اصطلاح کلی برای مجموعهای از خدمات مالی همتابههمتا است که روی بلاکچینهای عمومی — عمدتاً اتریوم — اجرا میشوند.
با استفاده از دیفای، میتوانید بسیاری از خدماتی را که بانکها ارائه میدهند انجام دهید؛ مانند:
-
کسب سود
-
وام گرفتن و وام دادن
-
خرید بیمه
-
معامله داراییها
-
خرید و فروش مشتقات مالی
اما همه اینها سریعتر، بدون کاغذبازی و بدون نیاز به واسطههایی مثل بانکها انجام میشود.
مانند سایر بخشهای دنیای کریپتو، دیفای:
-
جهانی است
-
همتابههمتاست (مستقیم بین کاربران، بدون سیستم مرکزی)
-
شبهناشناس است
-
و برای همه افراد آزاد و در دسترس است
چرا دیفای مهم است؟
دیفای ایده اصلی بیتکوین، یعنی پول دیجیتال را گسترش میدهد و یک جایگزین دیجیتال کامل برای سیستمهای مالی سنتی (مانند والاستریت) ایجاد میکند؛ آن هم بدون هزینههای سنگین مثل:
-
ساختمانهای اداری بزرگ
-
تالارهای معاملات
-
حقوقهای بالا
این ساختار میتواند به ایجاد بازارهای مالی آزادتر، شفافتر و عادلانهتر منجر شود که هر فردی با دسترسی به اینترنت بتواند از آن استفاده کند.
مزایای دیفای چیست؟
۱. دسترسی آزاد (Open)
برای استفاده از دیفای نیازی به ثبتنام یا افتتاح حساب نیست. تنها با ساخت یک کیف پول دیجیتال میتوانید وارد این فضا شوید.
۲. شبهناشناس بودن (Pseudonymous)
لازم نیست نام، ایمیل یا اطلاعات شخصی خود را وارد کنید.
۳. انعطافپذیری بالا (Flexible)
میتوانید داراییهای خود را:
-
در هر زمان
-
به هر مکانی
-
بدون نیاز به اجازه گرفتن
-
بدون انتظار برای پردازشهای طولانی
-
و با کارمزد کمتر
منتقل کنید.
۴. سرعت بالا (Fast)
نرخ سود و پاداشها معمولاً خیلی سریع بهروزرسانی میشوند (حتی هر ۱۵ ثانیه) و اغلب بالاتر از نرخهای سیستم مالی سنتی هستند.
۵. شفافیت (Transparent)
تمام تراکنشها بهصورت عمومی قابل مشاهده هستند؛ سطحی از شفافیت که معمولاً در شرکتهای خصوصی دیده نمیشود.
دیفای چگونه کار میکند؟
کاربران معمولاً از طریق نرمافزارهایی به نام اپلیکیشنهای غیرمتمرکز (DApps) با دیفای تعامل دارند. بیشتر این اپلیکیشنها در حال حاضر روی بلاکچین اتریوم اجرا میشوند.
برخلاف بانکهای سنتی:
-
نیازی به پر کردن فرم نیست
-
حساب بانکی ایجاد نمیشود
-
واسطه مرکزی وجود ندارد
کاربردهای دیفای در دنیای واقعی
امروزه کاربران از دیفای به روشهای مختلفی استفاده میکنند، از جمله:
وامدهی
ارز دیجیتال خود را وام میدهید و بهصورت لحظهای سود دریافت میکنید، نه ماهانه.
دریافت وام
بدون کاغذبازی و بهصورت آنی وام بگیرید؛ حتی وامهای بسیار کوتاهمدت موسوم به فلش لون (Flash Loan) که در سیستمهای سنتی وجود ندارند.
معاملهگری
معامله همتابههمتای داراییهای دیجیتال، مشابه خرید و فروش سهام بدون نیاز به کارگزار.
پسانداز
استفاده از جایگزینهای حساب پسانداز بانکی با نرخ سود بالاتر.
معاملات مشتقه
باز کردن موقعیتهای خرید (Long) یا فروش (Short) روی داراییها؛ مشابه قراردادهای آتی یا اختیار معامله در بازارهای سنتی.
معایب و چالشهای دیفای
با وجود مزایای فراوان، دیفای بدون ریسک نیست:
-
کارمزدهای شبکه اتریوم ممکن است متغیر و در زمان شلوغی شبکه بالا باشند
-
برخی اپلیکیشنها نوسان قیمتی بالایی دارند
-
فناوری دیفای هنوز نوظهور است و ریسکهای فنی دارد
-
مسئولیت ثبت اطلاعات مالیاتی بر عهده خود کاربر است
-
قوانین و مقررات در کشورهای مختلف متفاوت هستند
جمعبندی
دیفای یک تحول بزرگ در دنیای خدمات مالی است که:
-
واسطهها را حذف میکند
-
دسترسی آزاد و جهانی ایجاد میکند
-
و کنترل داراییها را به دست خود کاربران میسپارد