بیتکوین، اتریوم و سایر ارزهای دیجیتال در حال تغییر شیوهی سرمایهگذاری، بانکداری و استفاده ما از پول هستند. اگر میخواهید با این دنیای نو آشنا شوید، این راهنمای مبتدی میتواند نقطه شروع خوبی باشد.
در سادهترین تعریف، ارز دیجیتال نوعی پول دیجیتالی غیرمتمرکز است که برای استفاده در بستر اینترنت طراحی شده است. بیتکوین که در سال ۲۰۰۸ معرفی شد، نخستین ارز دیجیتال جهان بود و همچنان بزرگترین، تأثیرگذارترین و شناختهشدهترین رمزارز محسوب میشود. از آن زمان تاکنون، بیتکوین و ارزهایی مانند اتریوم بهعنوان جایگزینهای دیجیتالی برای پولهای صادرشده توسط دولتها رشد قابل توجهی داشتهاند.
محبوبترین ارزهای دیجیتال کداماند؟
بر اساس ارزش بازار (Market Capitalization)، محبوبترین ارزهای دیجیتال عبارتاند از:
-
بیتکوین (Bitcoin)
-
اتریوم (Ethereum)
-
تتر (Tether)
-
سولانا (Solana)
ارزهای شناختهشده دیگری مانند تزوس (Tezos)، ایاس (EOS) و زیکش (ZCash) نیز وجود دارند. برخی از این ارزها شباهت زیادی به بیتکوین دارند و برخی دیگر بر پایه فناوریهای متفاوتی ساخته شدهاند یا قابلیتهایی فراتر از انتقال سادهی ارزش ارائه میدهند.
ارز دیجیتال چه مزیتی دارد؟
ارزهای دیجیتال امکان انتقال ارزش بهصورت آنلاین، بدون نیاز به واسطههایی مانند بانک یا شرکتهای پرداخت را فراهم میکنند. این انتقالها معمولاً:
-
در سطح جهانی
-
تقریباً آنی
-
بهصورت ۲۴ ساعته
-
با کارمزد کم
انجام میشوند.
برخلاف پولهای رایج، بیشتر ارزهای دیجیتال توسط هیچ دولت یا نهاد مرکزی صادر یا کنترل نمیشوند. مدیریت آنها بر عهده شبکهای همتابههمتا از کامپیوترهاست که با نرمافزارهای متنباز کار میکنند و تقریباً هر کسی میتواند در این شبکهها مشارکت داشته باشد.
امنیت ارزهای دیجیتال چگونه تأمین میشود؟
شاید این سؤال پیش بیاید که وقتی بانک یا دولت در کار نیست، امنیت چگونه تضمین میشود؟ پاسخ این سؤال فناوری بلاکچین (Blockchain) است.
بلاکچین ارز دیجیتال را میتوان شبیه به دفترکل یا ترازنامه یک بانک دانست. هر ارز دیجیتال بلاکچین مخصوص به خود را دارد که شامل ثبت دائمی و قابلبررسی تمام تراکنشهایی است که تاکنون انجام شدهاند.
تفاوت مهم اینجاست که این دفترکل، برخلاف بانکها، بهصورت توزیعشده میان تمام اعضای شبکه نگهداری میشود. هیچ شرکت، کشور یا شخصی کنترل کامل آن را در اختیار ندارد و همه میتوانند به آن دسترسی داشته باشند. بلاکچین نتیجه دههها پیشرفت در علوم کامپیوتر و ریاضیات است.
مهمتر از همه، ارزهای دیجیتال این امکان را میدهند که کنترل کامل داراییها در اختیار خود افراد باشد.
مفاهیم کلیدی ارز دیجیتال
۱. قابلیت انتقال (Transferability)
با ارز دیجیتال میتوان درست به سادگی پرداخت نقدی در فروشگاه محلی، به فردی در آن سوی دنیا پول ارسال کرد.
۲. حریم خصوصی (Privacy)
در پرداخت با ارز دیجیتال نیازی به ارائه اطلاعات شخصی غیرضروری نیست. این موضوع باعث میشود اطلاعات مالی شما از دسترسی بانکها، شرکتهای تبلیغاتی و نهادهای ثالث در امان بماند.
۳. امنیت (Security)
بیشتر ارزهای دیجیتال مانند بیتکوین و اتریوم با فناوری بلاکچین ایمن شدهاند و بهطور مداوم توسط شبکهای غیرمتمرکز از ماینرها یا اعتبارسنجها بررسی میشوند.
۴. قابلیت حمل (Portability)
داراییهای دیجیتال شما به بانک یا دولت خاصی وابسته نیستند؛ بنابراین در هر نقطهای از جهان قابل استفادهاند.
۵. شفافیت (Transparency)
تمام تراکنشها در شبکههایی مانند بیتکوین و اتریوم بهصورت عمومی منتشر میشوند. این شفافیت مانع دستکاری، تغییر قوانین یا افزایش دلخواه عرضه پول میشود.
۶. غیرقابلبرگشت بودن (Irreversibility)
برخلاف پرداخت با کارتهای اعتباری، تراکنشهای ارز دیجیتال قابل بازگشت نیستند. این ویژگی احتمال کلاهبرداری را کاهش میدهد و هزینههای اضافی را حذف میکند.
۷. ایمنی (Safety)
شبکه بیتکوین تاکنون هرگز هک نشده است. متنباز بودن نرمافزارها و نبود نیاز به مجوز، باعث شده متخصصان بسیاری امنیت این شبکهها را بررسی کنند.
چرا ارز دیجیتال آیندهی امور مالی است؟
ارزهای دیجیتال نخستین جایگزین واقعی برای نظام بانکداری سنتی محسوب میشوند و مزایای مهمی نسبت به روشهای پرداخت قدیمی دارند. میتوان آنها را «پول نسخه ۲» دانست؛ پولی بومی اینترنت که میتواند سریعترین، سادهترین، ارزانترین و امنترین روش انتقال ارزش در جهان باشد.
این ارزها قابل کنترل یا دستکاری توسط هیچ نهاد مرکزی نیستند. حتی اگر یک دولت دچار بحران شود، دارایی دیجیتال شما همچنان محفوظ میماند.
از طرفی، ارزهای دیجیتال فرصت برابر اقتصادی را برای همه افراد، صرفنظر از محل تولد یا زندگی، فراهم میکنند. تنها چیزی که نیاز دارید یک گوشی هوشمند یا دستگاه متصل به اینترنت است.
در کشورهایی که با تورم شدید یا محدودیتهای مالی روبهرو هستند، ارزهای دیجیتال میتوانند جایگزینی برای پولهای ملی ناکارآمد باشند و آزادی اقتصادی بیشتری ایجاد کنند.
سرمایهگذاری در ارز دیجیتال چگونه است؟
ارزهای دیجیتال میتوانند بخشی از یک استراتژی سرمایهگذاری باشند. برخی افراد بیتکوین را خریداری کرده و برای بلندمدت نگه میدارند، در حالی که برخی دیگر از نوسانات بازار برای خرید و فروش فعال استفاده میکنند.
برای افرادی که ریسک کمتری میخواهند، استیبلکوینها مانند USD Coin گزینه مناسبی هستند. این ارزها ارزش ثابتی (معمولاً برابر با دلار آمریکا) دارند و مزایای ارز دیجیتال را با ثبات پولهای سنتی ترکیب میکنند.
استیبلکوین چیست؟
استیبلکوینها نوعی ارز دیجیتال هستند که برای کاهش نوسان قیمت طراحی شدهاند. ارزش آنها معمولاً به دلار، یورو یا حتی طلا متصل است. به همین دلیل، برای پرداختهای روزمره و پسانداز، گزینهای قابلاعتمادتر محسوب میشوند.
ارز دیجیتال چگونه کار میکند؟
اگرچه هزاران ارز دیجیتال وجود دارد، اما همگی بر پایه مفهومی به نام بلاکچین ساخته شدهاند. بلاکچین در سادهترین شکل، فهرستی عمومی از تراکنشهاست که همه میتوانند آن را ببینند و بررسی کنند.
این فناوری امکان انجام پرداختهای امن بین افرادی که یکدیگر را نمیشناسند، بدون نیاز به واسطه، را فراهم میکند.
استخراج ارز دیجیتال (Mining) چیست؟
بیتکوین از طریق شبکهای غیرمتمرکز از کامپیوترها استخراج میشود. استخراج فقط به تولید بیتکوین جدید محدود نمیشود، بلکه وظیفه تأیید تراکنشها و حفظ امنیت شبکه را نیز بر عهده دارد.
البته استخراج همیشه سودآور نیست و به عواملی مانند قدرت سختافزار و هزینه برق بستگی دارد. به همین دلیل، امروزه بیشتر استخراجها توسط شرکتهای تخصصی انجام میشود.
ارزهای دیجیتال از کجا ارزش میگیرند؟
ارزش ارزهای دیجیتال، مانند هر کالا یا خدمت دیگری، از عرضه و تقاضا ناشی میشود. هرچه تقاضا بیشتر و عرضه محدودتر باشد، ارزش افزایش مییابد.
علاوه بر این، کاربرد واقعی ارز دیجیتال نیز نقش مهمی در ارزش آن دارد؛ از پرداخت و هدیهدادن گرفته تا حمایت از یک سیستم مالی نوین.
چگونه ارز دیجیتال بخریم و نگهداری کنیم؟
سادهترین راه خرید ارز دیجیتال، استفاده از صرافیهای آنلاین معتبر است. شما میتوانید حتی بخش کوچکی از یک ارز را خریداری کنید و نیازی به خرید یک واحد کامل ندارید.
برای نگهداری ارز دیجیتال نیز روشهای مختلفی وجود دارد، اما استفاده از کیف پولها و صرافیهای امن و معتبر، سادهترین گزینه برای کاربران مبتدی است.
با ارز دیجیتال چه کارهایی میتوان انجام داد؟
-
خرید از فروشگاههای آنلاین
-
کمکهای خیریه
-
هدیه دادن
-
پرداخت انعام به تولیدکنندگان محتوا
-
استفاده در خدمات نوآورانه دیجیتال
-
سفر با کارمزد کمتر
-
مشارکت در امور مالی غیرمتمرکز (DeFi)