در بیشتر روابط عاطفی، حسادت احساسی آشناست؛ وقتی شریک عاطفیمان از توجه، موفقیت یا صمیمیت با دیگران لذت میبرد، ممکن است درونمان ناآرام شود. اما مفهومی وجود دارد که میتواند این تجربه را متحول کند: شادمانی همدلانه.
شادمانی همدلانه یعنی توانایی شادشدن از شادی شریک عاطفی؛ حتی زمانی که آن شادی به تعاملها یا تجربههایی بیرون از رابطه دو نفره مربوط میشود. این مفهوم، که در روانشناسی رابطه بهعنوان نقطه مقابل حسادت شناخته میشود، میتواند کیفیت صمیمیت، امنیت و رضایت در رابطه را بهطور چشمگیری افزایش دهد.
شادمانی همدلانه چیست؟
شادمانی همدلانه به زبان ساده یعنی سهیمشدن در خوشحالیِ دیگری. در روابط عاطفی، این حالت زمانی رخ میدهد که فرد از تجربههای مثبت شریک زندگیاش—عاطفی، اجتماعی یا حتی عاشقانه—احساس رضایت و آرامش میکند، نه تهدید و ترس.
برخلاف تصور رایج، شادمانی همدلانه فقط به روابط غیرتکهمسری محدود نمیشود. افراد در روابط تکهمسری هم میتوانند آن را تجربه کنند؛ مثلاً وقتی شریکشان از یک دوستی صمیمی، موفقیت شغلی یا ارتباط اجتماعی لذت میبرد و آنها نیز از دیدن این خوشحالی احساس خوبی دارند.
آیا شادمانی همدلانه واقعی است؟
اگرچه پژوهشهای علمی درباره شادمانی همدلانه هنوز گسترده نیست، اما این تجربه کاملاً واقعی و انسانی است. بسیاری از ما آن را در موقعیتهای غیرعاطفی تجربه کردهایم؛ مثلاً وقتی از موفقیت، ازدواج یا خوشبختی یکی از عزیزانمان واقعاً خوشحال میشویم و اشک شوق میریزیم. این دقیقاً همان شادمانی همدلانه است.
در روابط عاطفی، پرورش این احساس میتواند به افزایش صمیمیت، اعتماد و احساس اتصال عاطفی کمک کند.
آیا میشود هم حسادت داشت و هم شادمانی همدلانه؟
بله. این دو احساس الزاماً یکدیگر را حذف نمیکنند. ممکن است در یک موقعیت همزمان بخشی از وجودتان حسادت کند و بخش دیگری واقعاً خوشحال باشد. این تضاد به معنای ضعف شخصیتی یا مشکل در رابطه نیست؛ بلکه نشاندهنده پیچیدگی طبیعی احساسات انسانی است.
مهم این است که حسادت را انکار نکنیم، بلکه با کنجکاوی و شفقت به آن نگاه کنیم و ریشههایش را بشناسیم. همین آگاهی، مسیر را برای رشد شادمانی همدلانه هموار میکند.
شادمانی همدلانه در روابط غیرتکهمسری
در روابط چندعشقی یا غیرتکهمسری توافقی، شادمانی همدلانه یکی از مفاهیم کلیدی به شمار میآید. با این حال، حتی در این روابط هم حسادت بهطور کامل حذف نمیشود. شادمانی همدلانه مهارتی است که نیاز به تمرین، گفتوگو و خودآگاهی دارد، نه حالتی دائمی و بینقص.
چگونه شادمانی همدلانه را در رابطه تقویت کنیم؟
پرورش شادمانی همدلانه امکانپذیر است و با تمرین تقویت میشود:
-
به شادی دیگران توجه کنید
ببینید در چه موقعیتهایی از خوشحالی دیگران واقعاً لذت میبرید؛ حتی در فیلمها یا داستانها. -
احساساتتان را نامگذاری کنید
وقتی اتفاق خوبی برای شریکتان میافتد، مکث کنید و احساستان را آگاهانه تشخیص دهید. -
شادیتان را بیان کنید
گفتن جملهای ساده مثل «دیدن خوشحالیات واقعاً حالم رو خوب میکنه» میتواند اثر عمیقی داشته باشد. -
فعالیتهای مشترک شادیبخش داشته باشید
تجربههای مشترک مثبت، ظرفیت شما برای سهیمشدن در شادی را افزایش میدهد. -
با حسادت مهربان باشید
بهجای سرکوب حسادت، آن را نشانهای برای شناخت نیازها و ترسهای درونی خود بدانید.
جمعبندی
شادمانی همدلانه به این معنا نیست که حسادت هرگز وجود نداشته باشد، بلکه یعنی یاد بگیریم شادی شریک عاطفیمان را تهدید تلقی نکنیم. وقتی بتوانیم از خوشحالی کسی که دوستش داریم شاد شویم، رابطه از ترس و رقابت فاصله میگیرد و به سمت امنیت، صمیمیت و رشد عاطفی حرکت میکند.