راهنمای کامل روتین مراقبت از پوست ایمن در دوران بارداری

برخی افراد در دوران بارداری دچار خشکی پوست یا آکنه می‌شوند و این سؤال پیش می‌آید که چطور می‌توان این مشکلات پوستی را بدون آسیب به جنین درمان کرد؟
در این راهنما، ترکیبات مراقبت از پوستی که در دوران بارداری مجاز یا ممنوع هستند را بررسی می‌کنیم.

تغییرات پوستی در دوران بارداری

بیایید واقع‌بین باشیم؛ تغییرات پوستی در بارداری برای بسیاری از افراد اتفاق می‌افتد. هورمون‌ها، تغییرات سیستم گردش خون و عملکرد سیستم ایمنی همگی در این موضوع نقش دارند.

برخی افراد خوش‌شانس ۹ ماه پوست شفاف و بی‌نقص دارند، اما بسیاری دیگر با مشکلاتی مثل موارد زیر روبه‌رو می‌شوند:

• خشکی پوست

• تیرگی پوست (ملاسما یا کلوآسما)

• آکنه

افرادی که از قبل بیماری‌های پوستی مانند اگزما، پسوریازیس یا روزاسه دارند نیز ممکن است تغییراتی در شدت علائم خود تجربه کنند.

این تغییرات فقط محدود به صورت نیست و ممکن است شامل:

• ترک‌های پوستی

• رگ‌های عنکبوتی

• افزایش یا ریزش مو

ترکیبات مراقبت از پوست که در بارداری باید از آن‌ها اجتناب کرد

داده‌های علمی دقیق درباره ایمنی بسیاری از محصولات آرایشی در دوران بارداری محدود است؛ زیرا انجام آزمایش‌های بالینی روی زنان باردار از نظر اخلاقی ممکن نیست.

با این حال، مطالعات حیوانی و گزارش‌های پزشکی نشان داده‌اند که برخی ترکیبات رایج می‌توانند برای جنین خطرناک باشند. به همین دلیل، متخصصان توصیه می‌کنند در دوران بارداری احتیاط حداکثری داشته باشید.

۱. رتینوئیدها (Retinoids)

ویتامین A برای سلامت بدن ضروری است، اما مشتقات آن مانند رتینول و رتینوئیدها که در محصولات ضدچروک و ضدآکنه استفاده می‌شوند، در دوران بارداری خطرناک هستند.

• محصولات تجویزی مانند ایزوترتینوئین (Accutane) با نقص‌های مادرزادی شدید مرتبط هستند.

• حتی رتینوئیدهای موضعی نیز توصیه نمی‌شوند، چون جذب پوستی دارند.

نتیجه: در دوران بارداری، تمام انواع رتینوئیدها ممنوع هستند.

۲. اسید سالیسیلیک با دوز بالا

اسید سالیسیلیک برای درمان آکنه رایج است، اما:

• دوزهای بالا (مانند پیلینگ‌ها یا مصرف خوراکی) در بارداری توصیه نمی‌شود.

• دوزهای پایین موضعی موجود در محصولات OTC معمولاً بی‌خطر تلقی می‌شوند.

۳. هیدروکینون

هیدروکینون برای درمان لک و ملاسما استفاده می‌شود، اما:

• میزان جذب آن از پوست بالاست (حدود ۳۵ تا ۴۵ درصد).

• شواهد کافی درباره ایمنی آن در بارداری وجود ندارد.

توصیه: بهتر است در دوران بارداری استفاده نشود.

۴. فتالات‌ها (Phthalates)

فتالات‌ها مواد مختل‌کننده هورمونی هستند که در بسیاری از محصولات آرایشی و بسته‌بندی‌ها یافت می‌شوند.

مطالعات آن‌ها را با:

• اختلالات رشدی

• مشکلات باروری

• آسیب به سلامت جنین

مرتبط دانسته‌اند.

۵. فرمالدهید و آزادکننده‌های آن

فرمالدهید ماده‌ای سرطان‌زا است و می‌تواند خطر:

• سقط جنین

• ناباروری

را افزایش دهد.

برخی ترکیباتی که فرمالدهید آزاد می‌کنند عبارت‌اند از:

• DMDM hydantoin

• imidazolidinyl urea

• quaternium-15

۶. ضدآفتاب‌های شیمیایی (مانند اکسی‌بنزون)

برخی فیلترهای شیمیایی ضدآفتاب می‌توانند:

• تعادل هورمونی را مختل کنند

• روی رشد جنین اثر منفی بگذارند

به‌ویژه اکسی‌بنزون، اکتینوکسیت و اکتوکریلن.

جایگزین‌های ایمن برای مراقبت از پوست در بارداری

آکنه و لک‌های پوستی

به‌جای رتینوئیدها، می‌توانید از این ترکیبات ایمن‌تر استفاده کنید:

• اسید گلیکولیک (در دوز پایین)

• اسید آزلائیک

• بنزوئیل پراکسید موضعی

• اسید سالیسیلیک موضعی با غلظت کم

چین‌وچروک و پیری پوست

بهترین انتخاب‌ها:

• ویتامین C

• ویتامین E

• چای سبز

• رزوراترول موضعی (نه خوراکی)

خشکی پوست و ترک‌های بارداری

برای آبرسانی و پیشگیری از ترک:

• روغن نارگیل

• کره کاکائو

• پپتیدها

• هیالورونیک اسید

مرطوب‌سازی منظم نواحی مستعد کشش (شکم، ران، باسن) بسیار مؤثر است.

محافظت در برابر آفتاب

بهترین انتخاب در بارداری:

• ضدآفتاب‌های مینرال حاوی:

  • زینک اکساید

  • تیتانیوم دی‌اکساید

به‌همراه کلاه لبه‌دار برای محافظت بیشتر.

چطور ایمنی محصولات پوستی را بررسی کنیم؟

1. حتماً با متخصص پوست و پزشک زنان مشورت کنید.

2. لیست ترکیبات محصول را بررسی کنید.

3. از پایگاه داده EWG Skin Deep برای بررسی ایمنی محصولات استفاده کنید.

روتین پیشنهادی مراقبت از پوست در بارداری

صبح و شب:

1. شست‌وشوی صورت با شوینده ملایم

2. سرم (در صورت نیاز)

3. مرطوب‌کننده مناسب نوع پوست

4. کرم دور چشم (اختیاری)

روزها:

• ضدآفتاب مینرال طیف‌گسترده

برای بدن:

• مرطوب‌کننده روی شکم، ران و باسن برای پیشگیری از ترک

جمع‌بندی

کنار گذاشتن روتین همیشگی مراقبت از پوست در دوران بارداری ساده نیست، اما سلامت جنین در اولویت قرار دارد.

شواهد علمی نشان می‌دهد رتینوئیدهای تجویزی خطرناک‌ترین ترکیبات در این دوران هستند.
خبر خوب این است که با انتخاب جایگزین‌های ایمن، همچنان می‌توانید پوستی سالم و درخشان داشته باشید.

برای بهترین نتیجه، حتماً با پزشک زنان یا متخصص پوست مشورت کنید.